LEUDAL - In de jacht op een droomwoning wil de ratio wel eens wijken. Het Funda-avontuur lonkt en dat biedt op zich al voldoende spanning en opwinding. Toch is het goed om ook de wiskundige in onszelf te betrekken, en wel liefst zo snel mogelijk. De gulden regel is simpel: eerst rekenen, dan zoeken.
Een
maximale hypotheek berekenen is dan misschien niet de leukste stap van het Funda-avontuur, het is wel de meest cruciale. Wat baat het vinden van de ideale woning, als blijkt dat ze niet te financieren is? Precies daarom is het vooraf berekenen van een maximale hypotheek slim. De kennis van mogelijkheden en budgetten zal de komende zoektocht trouwens meteen een heel stuk overzichtelijker maken.
Wat banken moeten weten
Wat moeten banken dan weten om een hypotheek te berekenen? Wel, naast de rentevoet en de rentetoets, is een aantal persoonsgegevens van belang. In de eerste plaats wil men natuurlijk zicht krijgen op het (bruto)jaarinkomen van de lener(s) en van de aard van dit inkomen: tijdelijk of vast, zelfstandig of in dienstverband. Daarnaast zijn ook de lopende kosten van belang en is een beeld nodig van de vaste (gezins)uitgaven, maar ook van eventuele andere leningen of schulden, primair de studieschuld van de lener.
Grootte van de lening
Bovenstaande informatie bepaalt meteen ook in aanzienlijke mate de mogelijkheden van de hypothecaire lening. Simpel gezegd geldt dat hogere inkomens meer kunnen lenen, maar dat betekent niet dat andere factoren geen invloed hebben. We geven twee van veel voorbeelden. Eén: wie alleen koopt, biedt de bankier minder zekerheid dan wie met twee of meer partners koopt. Twee: wie meer kinderen of schulden heeft, heeft meer vaste kosten en kan dus mogelijks minder uitgeven aan de hypothecaire afbetaling. Elke hypotheek is dus altijd maatwerk.
AFM
Een belangrijke opmerking daarbij is dat zo'n berekening niet de gangbare rente hanteert, maar de zogenaamde toetsrente. Zo'n toetsrente ligt hoger dan wat eigenlijk te verwachten valt en toetst zo af hoe goed de kredietnemer rentestijgingen kan weerstaan. Deze toetsrente wordt opgelegd door de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en is dus niet iets waar banken zomaar onderuit kunnen.
Externe factoren
Naast deze financiële aspecten spelen een aantal externe factoren mee, waaronder de leeftijd van de aanvrager en de zogenaamde leennormen vastgelegd door het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud). Het eerste bepaalt de termijn waarop de lening gespreid kan worden en dus de hoogte van de maandelijkse aflossing. Het tweede bepaalt hoeveel iemand (jaarlijks) kan vrijmaken om leningen te financieren. Sommige van dit soort 'externe' factoren komen overigens uit onverwachte hoek. Zo is recent de energiezuinigheid van de eigenlijk aankoop heel wat belangrijker geworden.
Invloed van rente
De hypothecaire logica is gebouwd op de rentevoet. Voor leners is hierbij het volgende van belang: stijgende rente betekent meer interestbetaling en dus een hogere maandelijkse afbetaling. Dalende rente betekent minder interestbetaling en dus een lagere maandelijkse afbetaling. In deze mate, volgens bovenvermelde factoren van de hypotheekberekening, beïnvloedt de rentevoet dus het maximale leenbedrag. Met de
huidige hypotheekrente betekent dat jammer genoeg dat mogelijke leenbedragen dalen, terwijl maandlasten stijgen. Factoren zoals bestaande schuldenlast of hoeveelheden vaste kosten, zullen in dit klimaat dan ook een grotere impact krijgen op de solvabiliteit van een kredietaanvrager, waarbij vooral starters voor een niet te onderschatten opgave staan.
Energielabel
Wat kun je daar aan doen? Het eerlijke antwoord is: niet veel. Onze raad is vooral, bezint eer gij begint. Leer hoe hypotheken werken en verkrijg enig inzicht in onze rente-economie. Bereken zelf al eens een eerste hypotheek met een aantal online simulatoren en leer wat mogelijk is. De beste van deze simulaties, zoals die van ING, houden meteen rekening met alle geldende voorwaarden, ook wanneer ze pas gelden sinds 2026, zoals de impact van een zuinig energielabel.
Realistisch
Daarnaast is het vooral zaak om realistisch te blijven. De Nederlandse huizenmarkt is nu eenmaal vermaard omwille van haar krapte. Heel veel mensen willen hier relatief weinig huizen kopen, hetgeen simpelweg betekent dat die huizen erg duur zijn. Een snelle indicatie van een simulator is dan nog geen bindende offerte. Bovendien is het niet altijd de beste oplossing om de hypotheek maximaal op te rekken. Een maximale hypotheek is nog geen ideale maandlast.
Onvoorziene kosten
Niemand hoopt erop, maar tot dit realisme behoort ook de wetenschap dat het altijd nog slechter kan. Onvoorziene kosten kunnen opduiken of vaste kosten kunnen stijgen. Een financiële buffer is dan geen overbodige luxe en die is moeilijk op te bouwen waar maandlasten de pan uit swingen. Misschien zijn er trouwens nog andere dromen dan vastgoed en klinkt de lokroep van een project, een onderneming, een reis ... Het is dan belangrijk om echt alle toekomstplannen in de hypotheekberekening te betrekken.